BK-Books.eu » Besprekingen » Uit vuur geboren; Mahabharata

Bespreking van...

… Nicole Derycker, Uit vuur geboren: Het levensverhaal van koningin Draupadi, heldin uit de Mahabharata, [met overzicht van eigennamen en Sanskriet woorden, lijst van gangbare schrijfwijze van de namen van de personages in gangbare Europese vertalingen, en een lijst met aanbevolen literatuur, ] Leuven / Rotterdam (Davidsfonds Uitgeverij /, Synthese) 2010, 269 pp.

Kernwoorden: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Onder meer op deze pagina:

Inleiding

Het boek is een roman gebaseerd op de Mahabharata van verteller Vyasa, het grootse Indiase epos dat gaat over de gebeurtenissen voorafgaand aan de legendarische oorlog tussen de twee takken van het grote geslacht van Bharata, de Pandava’s en de Kaurava’s, over de bloedige strijd en hoe de overwinning tot stand komt en over het leven van de overwinnaars daarna.
Het is een boek voor degenen die de film Mahabharata van Peter Brooks gezien hebben en zich opnieuw met het epos willen bezighouden, nu vanuit de optiek van het leven van koningin Draupadi. Zij is geen godin maar leeft zo intensief en expressief met de invloed van de goden die op haar pad komen dat de gebeurtenissen in haar leven spiegel en een voorbeeld zijn voor heel veel hindoevrouwen.
Zodoende is het ook een roman voor lezers die houden van een boek waarin een andere cultuur dan waarin wij hier in het westen leven beeldend en spannend tot leven komt.
Het boek kan ook gezien worden als een hedendaagse versie van goden en heldenverhalen uit de hindoecultuur. Oude waarden en historische gebeurtenissen worden zo verteld dat ze ons een weg laten zien in het hedendaagse leven.
Ik schrijf deze recensie om daarmee geïnteresseerden te helpen hun keus te maken en dit boek te gaan lezen. Daarnaast kan deze recensie helpen om meer mensen kennis te laten maken met een zeer groot familie epos waarin ieder op eigen wijze zijn of haar leven leeft en zich oriënteert op spirituele/goddelijke levensdoelen.

Back to top

Overzicht

In het voorwoord geeft de schrijfster kort aan waar in het boek zij afwijkt van het oorspronkelijke epos. In het boek is de verhaallijn uit de Mahabharata goed te volgen. Door het inzoemen op Koningin Draupadi wordt je meegenomen in alle gebeurtenissen, in de geuren en kleuren, de spanning, de overwegingen van Draupadi, de vragen en de onrust die bij haar opkomen. Het boek neemt je mee in het leven van Draupadi, het neemt je mee in haar weg om de levensdoelen te bereiken, kama – plezier, artha – rijkdom, dharma – spirituele doel en moksha – bevrijding. Je volgt de ontwikkelingsgang van Draupadi langs dharma — van wraak naar het stoppen van het pad van wraak en weerwraak, dat haar moksha – bevrijding – gaf: “Het alles verslindende vuur in mijn binnenste werd plotseling een koesterende vlam”, p. 238. Je volgt het pad van Draupadi naar gelijkmoedigheid bij rijkdom en bij armoede, bij geluk en ongeluk. Heel mooi komt in het boek het hindoeïstische filosofische principe steeds weer te voorschijn dat het gaat om de handeling en niet om het resultaat. Dus als je levensdoel is je te wreken dan wreek je je en tegelijk blijf je gelijkmoedig onder het resultaat. Op p.109 komt zo mooi het verschil tussen het hindoeïsme en de westerse religies over ‘hoop’ tot uiting. Ineens ziet Draupadi in de ogen van een groot krijger en vijand, Karna, hoop en verlangen. Meteen heeft Draupadi met hem te doen. Ze zegt dan: “Niets verzwakt een mens meer dan hoop. Hoop ondermijnt je doelgerichtheid. Het tast je eerbaarheid aan. Het verwart je onderscheidingsvermogen. In filosofische theorieën kun je hier een weg proberen te vinden.” (Immers in het westen zeggen we: ‘hoop doet leven’, en ‘de wens is de vader van de gedachte’). Koningin Draupadi laat in haar leven zien hoe zij handelt en goden om hulp vraagt. Het boek geeft ook zo mooi de rol van de verschillende goden weer. Haar echtgenoten die ieder uit een andere god geboren zijn dus ook ieder hun eigen gedaante en karakter hebben, en zij zelf die ‘uit vuur geboren’ is met een onverzettelijk karakter. Het boek gaat over goed en kwaad. Krishna als reïncarnatie, avatar van Vishnu, de god van goed en kwaad, heeft naast en als helper van Draupadi een grote rol in het boek, in het epos. Op verschillende plaatsen in het boek komt de relativiteit van goed en kwaad aan de orde in verhouding tot de verwerkelijking van je levensdoel.

Back to top

Beoordeling

Het boek heeft de filosofische diepgang van de Mahabharata kunnen neerzetten in een roman in een taal van deze tijd. Je zou kunnen zeggen dat de schrijfster daarmee een goede hindoeïstische traditie volgt om goden en heldenverhalen, die mensen helpen hun levensdoelen te bereiken, in een vorm passend bij deze tijd neer te zetten.
Ook wie niet direct gaat voor de filosofische diepgang vindt genoeg plezier in het boek: het is beeldend, spannend en in toegankelijk Nederlands geschreven.
Het verveelt geen moment, je wilt er voor opblijven om nog een hoofdstuk te lezen.

Heeft het boek voldoende toegevoegde waarde ten opzichte van bestaande literatuur? Ja, dat heeft het boek zeker. Er is mij in het Nederlandse taalgebied geen vergelijkbaar boek bekend.
Het leuke is dat het boek ook een overzicht geeft van eigennamen en Sanskriet woorden die in de roman voorkomen. Ook de gangbare schrijfwijze van de namen van de personages in gangbare Europese vertalingen is in een overzicht opgenomen. Evenals een lijst met aanbevolen literatuur voor wie in de Mahabharata verder wil lezen.

De prijs-kwaliteit verhouding is oké. Het boek is mooi vormgegeven. De prijs van € 24,95 is het zeker waard.

Eindoordeel

Het boek is een aanwinst voor de Nederlandse literatuur. Het is geen vertaling van de Mahabharata maar een daaruit afgeleid verhaal dat in feite midden in het leven staat van alle dag. De roman geeft een boeiende kijk op de wijze waarop mensen die elkaar na staan hun levensdoelen najagen, gebruik makend van de ordening die er is of die juist met voeten tredend. Vriend en vijand roept door middel van rituelen bepaalde goden aan, en ook de goden hebben hun wereld en hun regels en beloften.

Back to top

Naar inhoudelijk meest verwante eerstvolgende pagina

Naar chronologisch eerstvolgende pagina


myspace visitor counter


© Boudewijn Koole – be free to cite and copy but please refer to this page or to www.bk-books.eu
URL: www.bk-books.eu/bespreking/uit-vuur-geboren-mahabharata | Version 2.001 30 October 2010 (version 1.1: 20 October 2010) | Author: Nel Knip

Gepubliceerd door

bk_books

In mijn jonge jaren woonde ik in Sint Laurens, nu onderdeel van Middelburg. Met mijn vriend Peter Karstanje verkende ik de omgeving, behalve dicht bij huis en aan de kust (stranden en boulevard) ook tijdens zomerse fietstochten langs jeugdherbergen, tot Roden toe. Op de middelbare school in Middelburg en Goes leerde ik veel talen. Wim Wattel met wie ik vier jaar lang de gymnasiumlessen in Goes volgde, was met Piet Boon en enkele anderen een vaste reisgenoot in de trein. Tijdens mijn studie in Amsterdam leerde ik via Krina de Regt, Wims partner die ook in onze klas zat en in Baarn de sociale academie volgde, Nel Knip kennen: wij zijn sindsdien bij elkaar. Wij vervolgden onze studies en beroepsmatige werkzaamheden in Amsterdam, Tiel, Driebergen, en van daaruit in heel wat plaatsen in Nederland, Mijn eerste studie was theologie aan de Vrije Universiteit, waar ik vier jaar lang als student-assistent onder de zeer begaafde Harry Kuitert leerde hoe denken en taal samenhangen (en hoe machtsverhoudingen in kerkelijke kringen uitgespeeld worden, met Kuitert als kop van jut). Mijn tweede studie, filosofie, volgde ik vervolgens aan de Universiteit van Amsterdam, waar ik behalve allerlei aanvullende wijsgerige basiskennis het geluk had Otto Duintjer als mijn hoofddocent metafysica te treffen bij wie ik afstudeerde (Plato, Kant, Heidegger, Wittgenstein en de verschillen met oosterse denkwijzen; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). Vanuit Driebergen werkte Nel als hoofd PZ van het VU Ziekenhuis in Amsterdam en later als interim manager PZ in vele grote ziekenhuizen en welzijnsinstellingen in Nederland. Ik werkte als wetenschappelijk medewerker in Amsterdam, cursusleider religie en samenleving in Driebergen, universitair bibliotheekmedewerker in Amsterdam, Utrecht en Den Haag (KB). Uiteindelijk als vertaler en auteur. Wij maakten de maatschappelijke en culturele veranderingen van de jaren zestig, zeventig en tachtig intensief van binnen uit mee. De onderwerpen van mijn interesse treft u hier aan in de vorm van leesverslagen, berichten. lezingen en een aantal vertalingen en boeken over de culturele betekenis van Oost en West voor elkaar (beginnend bij meditatie, boeddhisme, Jacob Boehme, niet-dualisme; en eindigend bij een herdruk van mijn vertaling van de Zen-leraar en -denker Dogen Kigen, en een nog te verschijnen nieuwe inleiding in het denken van Jacob Boehme over de eenheid van tegenstellingen). Met als grote studie onder leiding van Gilles Quispel de visie op man en vrouw in het christendom, bij enkele bijzondere denkers in de eerste eeuwen en bij Jacob Boehme en zijn kringen en erfgenamen. Een rijke leerschool! Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer via Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema. Hoewel mijn onderzoek in eerste instantie op kernvragen en op de innerlijke samenhang van (patronen in) denken en werkelijkheid (zowel de objectieve als de subjectieve) gericht was vanuit mijn westerse theologische en filosofische traditie, heb ik achteraf het gevoel ook veel verwantschap te hebben gevonden in oosters denken. Zowel dat van religieuze denkers en van fundamentele denkers over wetenschap, objectiviteit en subjectiviteit, als in het bijzonder over taal: dit leverde veel invalshoeken op waarmee naar oost en naar west gekeken kan worden! Op deze manier kon ik zelfs de eigen piëtistische calvinistische tradities van Walcheren en West-Europa, en later ook de gnostische en mystiek-theologische tradities van het Westen vergelijken met bepaalde opvattingen in het Oosten, en beide beter begrijpen en relativeren. Ik hoop dat u en anderen hier vruchten van plukken en tot een en ander een eigen verhouding ontwikkelen. Zij het dat die taak nooit af is. Maar zelfs over tijd en zijn, en tijd en eeuwigheid valt veel te leren, heb ik gemerkt. Dat heb ik graag doorgegeven, en u vindt er hier veel over. Ook dat er een tijd komt, zoals nu voor mij, dat het niet meer allereerst gaat om nog meer onderwerpen bij de kop te pakken om me er grondig in te verdiepen en ze vertaald, dat wil zeggen in een bepaalde context begrijpelijk neer te zetten. Maar om te erkennen dat er na een tijd van toelaten en verdiepen ook een tijd mag volgen van het rationele iets meer loslaten en van iets meer intuïtief bij de zich steeds vernieuwende (...) 'kern' blijven. Een proces dat opmerkelijk genoeg in de natuur (dat is de hele werkelijkheid) en het al (of de kosmos of de eeuwigheid) in het klein en in het groot al voortdurend aan de gang blijkt, zonder iets van zijn essentie, vreugde en spanning te verliezen, en dus ook van zijn soms subtiele soms grove tegenstellingen en de veranderingen daarin. Alle goeds en goede voortgang!