BK-Books.eu » Besprekingen » In Search of Authenticity

Bespreking van...

… J. Golomb, In Search of Authenticity: From Kierkegaard to Camus, London / New York (Routledge) 1995, 219 pp.

Kernwoorden: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Golomb analyseert in zijn boek waartegen de “existentialistische” filosofen zich verzetten, wat de authenticiteit inhoudt die zij nastreven en hoe die authenticiteit nagestreefd zou kunnen worden, dus wat een existentialistische ethiek zou kunnen zijn. Zijn conclusie is dat het heel moeilijk is om authenticiteit vast te stellen – dat kan alleen iemand van zichzelf, met de “juiste” optiek. En eveneens heel moeilijk om authenticiteit als ethisch ideaal te formuleren – authenticiteit is nooit uitsluitend objectief. Dit laatste in tegenstelling tot de “objectieve ethiek” (bijvoorbeeld filosofisch van Kant en Hegel, en maatschappelijk in de vorm van ideologieën) waartegen de beschreven auteurs zich verzetten. Overigens vindt Golomb dat Heidegger en Sartre toch uiteindelijk weer in de objectivering terechtkomen (door authenticiteit een ontologische status te geven) en daarmee verraad plegen aan de authenticiteit.

Niettemin laat Golomb zien hoe de besproken filosofen (Kierkegaard, Nietzsche, Heidegger, Sartre en Camus) hun thema’s naar voren brengen en waarom zij daarbij vooral de indirecte aansporing, verleiding, inspiratie gebruiken van literaire vormen. Ook Heideggers filosofie is een indirect appel of pleidooi om te veranderen in authentieke richting, net als Kierkegaards esthetische werken, Nietzsche’s Zarathustra en de hoofdfiguren in de meest literaire werken van Sartre en Camus. Het gaat er als het ware om de smaak van de authenticiteit te pakken te krijgen, en dat kan nooit alleen door het overnemen van een objectieve redenering. Er moet altijd een “sprong” plaatsvinden.

Het is niet voor niets dat de literaire werken van deze existentialisten zo bekend zijn. De hoofdfiguren ervan doorleven situaties die allerlei herkenbare menselijke problemen en situaties aan de orde stellen alsmede hun reacties daarop. En zij doen dat deels zeer authentiek – met alle consequenties vandien – en dat is buitengewoon leerzaam.

Golombs boek is een heldere en leesbare samenvatting van de opvattingen van de genoemde filosofen en de ontwikkeling in die opvattingen. Hij behandelt hun voornaamste werken en hoofdthema’s en literaire figuren. En vergelijkt die alle zeer helder met elkaar.

Golombs samenvattingen zijn bijzonder verhelderend: hij verklaart ook de ontwikkeling in het denken en de literaire productie. De afzonderlijke hoofdstukken zijn dan ook goed te gebruiken als inleiding in de betreffende denkers / schrijvers (het hoofdstuk over Sartre heb ik overgeslagen, dat interesseerde mij in deze context minder – over Sartre zie De uitgelezen Sartre).

Authenticiteit raakt de kern van deze filosofen-auteurs en de kern van het menselijk bestaan, naar de ervaring en opvatting van Golomb en ook van die van mij. Maar zoals Golomb terecht aangeeft in navolging van Zarathustra: dé weg is er niet, je zult je eigen weg moeten gaan. Daar kunnen we echter wat voorbeelden en voorbereidende lessen wel bij gebruiken, en die vormen indirect het hoofdthema van dit interessante boek. Authenticiteit is een ideaal dat steeds opnieuw gevonden, gesteld en nagestreefd moet worden. Na de ene realisering is weer een volgende nodig. (In deze laatste zin is het dan ook zeer verwant met het ideaal van de verlichting in het boeddhisme, speciaal het zen-boeddhisme.)

Back to top

Naar inhoudelijk meest verwante eerstvolgende pagina

Naar chronologisch eerstvolgende pagina

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

Sint Laurens op Walcheren is mijn geboortedorp (1947); mijn ouders waren ƚ Leen Koole en ƚ Suzan (San) Huibregtse; mijn zus is Jopie en mijn broers zijn Wibo en ƚ Rien. Mijn jeugdvrienden waren ƚ Peter Karstanje en Wim Wattel. Nel Knip is mijn levenspartner. Wij wonen in Driebergen na Amsterdam en Tiel. Wij kregen twee kinderen en vier kleinkinderen. Ik werkte als wetenschappelijk medewerker filosofie in Amsterdam, cursusleider religie en samenleving in Driebergen, universitair bibliotheekmedewerker in Amsterdam, Utrecht en Den Haag (KB). Uiteindelijk als vertaler en auteur. Na het gymnasium studeerde ik in Amsterdam theologie (was vier jaar student-assistent bij prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). Onder leiding van prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik vertaalde en schreef een aantal boeken (zie in kolom links). Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. Na onze pensionering zijn Nel en ik onder meer bezig met: onze kleinkinderen, andere contacten, diverse activiteiten en lezen.