BK-Books.eu » Besprekingen » Honderd verhalen uit de Masnavi van Roemi; Roemie in Zeêland; Woorden van het paradijs

Bespreking van...

… A.J. Arberry, Honderd verhalen uit de Masnavi van Roemi: Uit het Perzisch in het Engels vertaald door Professor Arthur J. Arberry[, ] Nederlands van Aleid C. Swierenga en Sipko A. den Boer, [met de oorspronkelijke Inleiding van Arberry, een nuttige Toelichting van de vertalers, diverse waardevolle noten van de vertalers, ] Katwijk aan Zee (Panta Rhei) 2001, 277pp.;
Quidam [= Hans de Vos], Roemie in Zeêland, [met Inleidige en Woordelieste, ] eigen uitgave ISBN 9789080743854, 120 pp.;
Woorden van het paradijs: GEDICHTEN VAN ROEMI: Tekstkeuze en voorwoord van Raficq Abdulla: Nederlands van Aleid C. Swierenga en Sipko A. den Boer: Geïllustreerd met afbeeldingen uit Perzische en Islamitische geschriften, Ten Have (Baarn)2001, 109 pp.

Kernwoorden: , , , , , , , , , , , , , , , ,

Onder meer op deze pagina:

Inleiding

Na de publicatie van vele bundels vertalingen van Roemi (van de hand van Sipko A. den Boer en Aleid Swierenga) die op deze site vermeld zijn (zoek de besprekingen en gegevens door in het zoekveld hierboven een van de woorden “Roemi Rumi” in te tikken), vermeld ik ditmaal een heel bijzondere nieuwe uitgave van Roemi, te weten een vertaling in het Zeeuws door Quidam (Hans de Vos), die onder meer ook al het de bijbelboek Job en het Thomasevangelie in het Zeeuws vertaalde (ook op deze site te vinden). De andere hier vermelde boeken zijn ietsje oudere vertalingen van Roemi in het Nederlands die ik dank zij deze aanleiding op het spoor kwam.

Back to top

Overzicht

Roemie in Zeêland is de omzetting van 36 van de 100 verhalen uit het boek van Arberry. Het bijzondere van deze verhalen is dat zij een bijzondere vorm gebruiken, te weten een kleine episode gevolgd door een wijze les of ander prikkelend commentaar, of varianten daarop.
Op het eerste gezicht lijken deze verhaaltjes wel op degene die we over de ‘nar’ Nasroeddin kennen. Er zit nogal wat humor in verwerkt! Zij zijn dan ook erg aansprekend.

Het boek van Arberry bevat wel 100 van die verhalen (er zijn er verspreid over het hele werk van Roemi zo’n 200). Ook hier hebben de ons al bekende vertalers zorgvuldig gepoogd vooral zoveel mogelijk recht te doen aan de oorspronkelijke zeggingskracht en zeggingswijze van Roemi, en daarbij zelfs Arberry – wiens lezers minder van de Islam wisten dan de gemiddelde krantenlezer of tv-kijker van tegenwoordig – verbeterd.

Ook het hier genoemde derde boek Woorden van het paradijs is een vertaling van de hand van Sipko A. den Boer en Aleid Swierenga. Dit boek bevat 56 verschillende teksten waaronder gedichten en fragmenten uit diverse werken van Roemi.

Back to top

Beoordeling

De omzetting naar het Zeeuws in Roemie in Zeêland neemt niets weg van de kracht van de teksten maar versterkt die zelfs hier en daar op bijzonder mooie wijze. Een gelukkige greep derhalve om lezers van het Zeeuws hiermee te verrassen.
Jammer is wel dat de vertaler geen precieze bronvermeldingen geeft, omdat zoals u op deze bladzijde kunt zien, twee vertalingen van Roemi in 2001 uitkwamen! (Het is waar, hij noemt Arberry, en dat is beslissend, maar iets meer informatie was toch handig geweest, evenals een verwijzing naar de andere – ook eerdere en latere – vertalingen van den Boer en Swierenga, die dat zeker verdienen, onder meer omdat zij zoveel over de achtergronden verduidelijken. Of is de vertaler nog veel meer Roemi in het Zeeuws van plan?!)

De vertalers van de Honderd verhalen uit de Masnavi van Roemi zijn er uitstekend in geslaagd de lezer dichter bij Roemi te brengen. Wel moeten we bij deze uitgave bedenken dat Roemi niet alleen verhaaltjes vertelde maar zijn emoties en inzichten ook in andere vormen, vooral de gedichten en gesprekken, heeft uitgedrukt. Zijn oeuvre omvat qua vorm en inhoud derhalve heel wat meer, gelukkig, zij het dat dat meer ook wat meer inspanning kan vragen. Gelukkig hebben we een goed begin in de vertaling van een deel daarvan in de diverse bundels van den Boer en Swierenga, hierboven genoemd.

Vorm en inhoud van van de fragmenten in de Woorden van het paradijs zijn enerzijds sterk afwisselend, anderzijds is het liefdesverlangen van Roemi naar zijn leermeester en naar God, evenals de prachtige poëtische vormen en grote kracht van de teksten een leidraad geweest bij de door R. Abdullah gemaakte keuze. Niettemin herkennen we ook hier in de noten van Sipko den Boer al de zorgvuldigheid waarmee hij zijn vertaling tot stand probeert te brengen (ook hier soms al direct uit het Perzisch!). Dat deze bundel prachtig geïllustreerd is, komt daar nog bij: een kostbaar kleinood.

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

--- In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens als zoon van Suzan Huibregtse en Leen Koole (mijn zus en broers zijn Jopie, Wibo en † Rien). In 1969 trouwden Nel Knip en ik met elkaar en vormden een gezin waarin Heleen (moeder van Valerie en Michelle) en Hermen (getrouwd met Hanneke; samen vader en moeder van Manou en Tristan) werden geboren. Na Amsterdam woonden wij in Tiel en Driebergen. --- Vanaf 1965 studeerde ik in Amsterdam theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). --- Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). --- Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. --- Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en de nieuwe inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en voorbij alle tegenstellingen", 2020. --- Tegelijk is mijn aandacht verschoven ofwel uitgebreid van het hanteren én begrijpen van woorden naar subtiele andere 'tekens' en hun be-teken-is. Of liever naar hoe wij inclusief onze wereld(en) - vice versa - 'ons' vormen en ont-vormen (opkomen, blinken en verzinken) en daarbij tegelijk zowel geheel als tegengestelden zijn, zowel verschillen tonen als de eenheid of eenheden die het zien en vergelijken van 'alles' inclusief onszelf mogelijk maken. Of met de moderne term: wat 'inclusiviteit' en 'inclusief zijn' in [kunnen] houden.