BK-Books.eu » Besprekingen » HET ZEVENVOUDIGE PAD VAN FRANCISCUS VAN ASSISI

Bespreking van...

Hein Stufkens, HET ZEVENVOUDIGE PAD VAN FRANCISCUS VAN ASSISI, Tweede druk, Deventer (Ankh-Hermes) 2001, 151pp.
DE GESCHRIFTEN VAN FRANCISCUS VAN ASSISI, Haarlem (Gottmer) 1987-4e druk, 240pp.

Wie een boeiende inleiding zoekt in de persoon en het werk van Franciscus van Assisi kan zich een groot plezier doen met het boek van Hein Stufkens. Stufkens heeft de idealen van Franciscus, zijn levensweg en optreden, helder samengevat en vertaald naar onze tijd. Daarbij maakt hij gebruik van de teksten van Franciscus en vrijwel alle oude bronnen in de vorm van levensbeschrijvingen, verhalenbundels en dergelijke, en ook nog heel wat boeken over Franciscus uit onze tijd. Daar rijst een boeiend beeld uit op, en Stufkens laat ook goed zien waar onze verwantschap met zijn idealen stuit op de vreemde verschillen tussen onze tijd en die van de Middeleeuwen waarin Franciscus opgroeide en leefde. Zoals de kadaverdiscipline, de asketische afwijzing van het lichaam en meer. De enorme bekendheid van Stufkens met het religieuze denken in en buiten het traditionele christendom, zowel in mystiek als in oosterse religies, het New-Agedenken en andere moderne spirituele stromingen, leidt er daarbij toe dat hij goed de dilemma’s en de overeenkomsten uit kan leggen die zo op ons af komen. Hij maakt duidelijk dat die vreemde zaken begrepen moeten worden in hun eigen context. Een spiritualiteit die in opkomst was in een omgeving waar onthechtheid ten opzichte van het leven bepaald niet voorop stond. Waar de pausen, de toenmalige leiders van de christelijke kerk, het op het punt van verraad aan haar spirituele traditie ook nog niet voor iedereen overduidelijk verbruid hadden. En dat die vreemde zaken dan vaak heel menselijk zijn. Althans dat zouden wij nu kunnen vinden, hoe dat in die tijd beleefd werd wordt door Stufkens niet uitgewerkt (wie daarover meer wil lezen, is wellicht zeer gebaat bij het boek van de Franse historicus Jacques Le Goff over Franciscus, in het Engels vertaald als Saint Francis of Assisi, Oxford (Routledge) 2003 – ISBN 0415284732; recent is ook een Duitse vertaling verschenen: Franz von Assisi, Stuttgart (Klett-Cotta) 2006). Een sterk punt vind ik zijn nadruk op het mededogen, speciaal het boeddhistische denken daarover en praktiseren ervan. Dat biedt net iets meer ruimte dan de gangbare of traditionele christelijke categorieën van goed en kwaad – en de fundering daarvan – om in onszelf en de natuur de verwantschap te zien met het goddelijke, ofwel de verbondenheid van alles met elkaar. Ook laat Stufkens goed zien dat de weg van Franciscus volgen niet betekent dat alle beperkingen van ons individuele of collectieve menselijke leven bij voorbaat zijn verdwenen. Het valt op hoe zwaar het leven op sommige momenten is – maar ook hoeveel diepe vreugde er niettemin mogelijk is.
Het zevenvoudig pad dat Stufkens zo in Franciscus’ boodschap vindt, vat hij in de volgende woorden samen:

1
Ik buig in liefde en dankbaarheid voor het mysterie
En ik open mijn hart vol mededogen voor al wat leeft.
2
Ik zie alle schepselen als mijn broeders en zusters
En ik draag ze zoals ik zelf gedragen zou willen worden.
3
In overgave vind ik vrede en ongewapend ga ik de weg.
Vrede wens ik vriend en vijand.
4
Niets en niemand eigen ik mij toe;
Ik leef eenvoudig en alles wordt mij geschonken.
5
Ieders dienaar ben ik, niemands slaaf;
Zo geef ik gehoor aan mijn roeping.
6
Belangeloos ga ik om met de mensen,
In ieder groet ik het licht.
7
In vreugde leef ik dit leven,
Om mijn lippen zomaar een glimlach.

Achterin vindt de lezer ook een overzicht van jaartallen en een groot aantal noten met waardevolle verwijzingen naar de literatuur van en over Franciscus. Evenals een pagina met adressen en telefoonnummers van belangrijke instanties, tijdschriften, wandel- en reisorganisaties en dergelijke, zowel in Nederland als in Vlaanderen.

DE GESCHRIFTEN VAN FRANCISCUS VAN ASSISI bevat een uitvoerige goede inleiding op en een prachtige uitgave van alle teksten van Franciscus met waardevolle uitleg waar nodig. Aan het eind vind je een woordenlijst (met de uitleg van enkele begrippen), een naam- en zaakregister, en een register van teksten uit de bijbel.

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

--- In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens als zoon van Suzan Huibregtse en Leen Koole (mijn zus en broers zijn Jopie, Wibo en † Rien). In 1969 trouwden Nel Knip en ik met elkaar en vormden een gezin waarin Heleen (moeder van Valerie en Michelle) en Hermen (getrouwd met Hanneke; samen vader en moeder van Manou en Tristan) werden geboren. Na Amsterdam woonden wij in Tiel en Driebergen. --- Vanaf 1965 studeerde ik in Amsterdam theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). --- Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). --- Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. --- Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en de nieuwe inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en voorbij alle tegenstellingen", 2020. --- Tegelijk is mijn aandacht verschoven ofwel uitgebreid van het hanteren én begrijpen van woorden naar subtiele andere 'tekens' en hun be-teken-is. Of liever naar hoe wij inclusief onze wereld(en) - vice versa - 'ons' vormen en ont-vormen (opkomen, blinken en verzinken) en daarbij tegelijk zowel geheel als tegengestelden zijn, zowel verschillen tonen als de eenheid of eenheden die het zien en vergelijken van 'alles' inclusief onszelf mogelijk maken. Of met de moderne term: wat 'inclusiviteit' en 'inclusief zijn' in [kunnen] houden.