BK-Books.eu » Besprekingen » Handboek Hindoeïsme

Bespreking van...

… Rudi Jansma, Handboek Hindoeïsme, [ met kleurenkatern, uitgebreid register en andere aanhangsels, ] Rotterdam (Uitgeverij Synthese) 2010, 352 pp.

Kernwoorden: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Onder meer op deze pagina:

Inleiding

Het boek geeft in 52 hoofdstukken en een kleurenkatern met foto’s een overzicht van heel veel onderwerpen die aan de orde zijn in het Hindoeïsme. Het boek levert informatie voor een beginneling, een geïnteresseerde toerist maar ook voor iemand die op de een of andere manier al in aanraking is gekomen met bepaalde aspecten van het Hindoeïsme. Het is een veelheid van onderwerpen en van verschillende aspecten.
Ik lees dit boek en schrijf deze recensie voor een doelgroep van spiritueel en cultureel geïnteresseerde lezers. Voor hen die evenals ik op zoek zijn naar ‘wat is het dat mensen beweegt’ om hun leven op een bepaalde wijze in te richten. En hoe kan het dat een heel land en daarbuiten samen zo ongeveer 800 miljoen mensen hun leven inrichten vanuit de spiritualiteit, de religie, de cultuur van het hindoeïsme? Wat betekent dit voor mij als geïnteresseerde westerling?
Inmiddels heb ik mij als ‘amateur’ verdiept in enkele onderwerpen uit het hindoeïsme, het smaakt naar meer. Deze recensie geeft de lezer een onderbouwde mening over dit handboek zodat hij/zij kan beslissen het te gaan lezen of te kopen en te gebruiken bij de zoektochten naar informatie over onderwerpen in het hindoeïsme.

Back to top

Overzicht

Het boek geeft in 52 hoofdstukken informatie over het begrip hindoeïsme, de religie en de begrippen die daarin een rol spelen, de cultuur zowel wat betreft de doelen in het leven van de hindoe als culturele uitingen zoals geschriften en de opvattingen over zichtbaar en onzichtbaar leven, de verschillende goden, wijsgerige scholen, heilige rivieren en heilige steden, pelgrimsoorden en festivals. Daarnaast een kleurenkatern met foto’s van symbolen en beelden/beeltenissen van goden en rituelen. In de hoofdstukken wordt informatie geven over het onderwerp, de verbanden tussen de onderwerpen in de verschillende hoofdstukken worden aangegeven zodat de lezer de verschillende aspecten van één onderwerp ontdekt. Of je nu op zoek gaat naar een bepaald onderwerp, hetzij via de hoofdstukindeling, hetzij via het register, meteen wordt je gegrepen door de verteltrant van het boek. Het is spannend en je blijft lezen tot je wat anders moet gaan doen, je het aan iemand wilt vertellen omdat het je mateloos boeit, of omdat de veelheid vraagt om een pauze. Je kunt het handboek gewoon van voor naar achter lezen zonder dat het je verveelt, het zijn vele verhalen met steeds een betekenis die uitgelegd wordt op een manier die laat zien hoe ieder bouwt aan zijn eigen toekomst, ook een eindeloos verre toekomst (p.11).
De schrijver laat op enkele plaatsen in het boek een eigen vraag horen. Aan een dergelijke vraag merk je dat de schrijver leeft in de hindoeïstische cultuur en toch westerling is. In het materiaal is veel wijsheid te vinden, tegelijkertijd heeft ook deze wereldreligie ons (nog) niet in het stadium gebracht van een gouden periode, ‘yuga’, waar rechtvaardigheid en eerlijkheid heersen. Deze gouden yuga gaat uit boven alles wat we ons nu kunnen voorstellen. Als je wilt kan dit boek je helpen je voor te bereiden op de komst van die gouden yuga.

Back to top

Beoordeling

Het boek is zeker relevant voor geïnteresseerden in de hindoeïstische cultuur. Het maakt dat je de vele aspecten van de goden, van god, met hulp van de mythologie leert kennen in deze wereldgodsdienst. De informatie geeft je een veelzijdige en spannende blik op de cultuur in India. Daar waar het hindoeïsme breed gedragen is als religie is de cultuur een bron van wijsheid, kennis over deze religie. Tegelijkertijd laten de mythologische verhalen zien hoe steeds de goden oplossingen bedenken voor maatschappelijke problemen. Het is ook geen wonder dat overal godenbeeldjes staan waar mensen zich kunnen ‘opladen’ met de energie van juist dat aspect van god waar ze behoefte aan hebben. De goden worden geëerd en de goden ontwikkelen mee met de maatschappij.
Het boek is relevant als je kennis wilt nemen hoe anderen omgaan met de zin van het leven, hoe een hele cultuur daarvan doordrongen kan worden. Hoe mythologie je kan helpen niet ontmoedigd te raken bij mislukkingen. Als je meer wilt weten over de achtergronden van bijvoorbeeld de Mahabharata en de Upanishaden.
Het boek is nuttig, leerzaam en inspirerend. Het leest heel prettig. De hoofdstukindeling is overzichtelijk, de verschillende lijnen in de stof zijn goed aangegeven door de hoofdstukken heen.
Het register is heel handig evenzo de uitleg van de symbolen en de verschillende avatara’s van Vishnu in tekst en beeld.
Het boek is actueel. Immers er is veel toeristisch verkeer naar India en India is een land in opkomst met een grote zich sterk ontwikkelende bevolking waarvan velen werken in het westen of ten behoeve van de ontwikkeling in het westen en tegelijkertijd de eigen ontwikkeling.
Daarnaast is er een grote behoefte aan kennis van spiritualiteit, religie die op een andere manier omgaat met god(en) de natuur en de kosmos dan onze westerse grote religies. Dit handboek kan bij die zoektocht helpen.

De prijs-kwaliteit verhouding is prima. Het boek is zijn prijs zeker waard.

Back to top

Eindoordeel

Het is met recht een handboek te noemen. Dat is ook de toegevoegde waarde naast andere literatuur, het belicht vele aspecten en onderwerpen op een heel toegankelijke manier. Het is een prettig leesboek en tegelijkertijd een naslagwerk.

Back to top

Gepubliceerd door

bk_books

In mijn jonge jaren woonde ik in Sint Laurens, nu onderdeel van Middelburg. Met mijn vriend Peter Karstanje verkende ik de omgeving, behalve dicht bij huis en aan de kust (stranden en boulevard) ook tijdens zomerse fietstochten langs jeugdherbergen, tot Roden toe. Op de middelbare school in Middelburg en Goes leerde ik veel talen. Wim Wattel met wie ik vier jaar lang de gymnasiumlessen in Goes volgde, was met Piet Boon en enkele anderen een vaste reisgenoot in de trein. Tijdens mijn studie in Amsterdam leerde ik via Krina de Regt, Wims partner die ook in onze klas zat en in Baarn de sociale academie volgde, Nel Knip kennen: wij zijn sindsdien bij elkaar. Wij vervolgden onze studies en beroepsmatige werkzaamheden in Amsterdam, Tiel, Driebergen, en van daaruit in heel wat plaatsen in Nederland, Mijn eerste studie was theologie aan de Vrije Universiteit, waar ik vier jaar lang als student-assistent onder de zeer begaafde Harry Kuitert leerde hoe denken en taal samenhangen (en hoe machtsverhoudingen in kerkelijke kringen uitgespeeld worden, met Kuitert als kop van jut). Mijn tweede studie, filosofie, volgde ik vervolgens aan de Universiteit van Amsterdam, waar ik behalve allerlei aanvullende wijsgerige basiskennis het geluk had Otto Duintjer als mijn hoofddocent metafysica te treffen bij wie ik afstudeerde (Plato, Kant, Heidegger, Wittgenstein en de verschillen met oosterse denkwijzen; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). Vanuit Driebergen werkte Nel als hoofd PZ van het VU Ziekenhuis in Amsterdam en later als interim manager PZ in vele grote ziekenhuizen en welzijnsinstellingen in Nederland. Ik werkte als wetenschappelijk medewerker in Amsterdam, cursusleider religie en samenleving in Driebergen, universitair bibliotheekmedewerker in Amsterdam, Utrecht en Den Haag (KB). Uiteindelijk als vertaler en auteur. Wij maakten de maatschappelijke en culturele veranderingen van de jaren zestig, zeventig en tachtig intensief van binnen uit mee. De onderwerpen van mijn interesse treft u hier aan in de vorm van leesverslagen, berichten. lezingen en een aantal vertalingen en boeken over de culturele betekenis van Oost en West voor elkaar (beginnend bij meditatie, boeddhisme, Jacob Boehme, niet-dualisme; en eindigend bij een herdruk van mijn vertaling van de Zen-leraar en -denker Dogen Kigen, en een nog te verschijnen nieuwe inleiding in het denken van Jacob Boehme over de eenheid van tegenstellingen). Met als grote studie onder leiding van Gilles Quispel de visie op man en vrouw in het christendom, bij enkele bijzondere denkers in de eerste eeuwen en bij Jacob Boehme en zijn kringen en erfgenamen. Een rijke leerschool! Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer via Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema. Hoewel mijn onderzoek in eerste instantie op kernvragen en op de innerlijke samenhang van (patronen in) denken en werkelijkheid (zowel de objectieve als de subjectieve) gericht was vanuit mijn westerse theologische en filosofische traditie, heb ik achteraf het gevoel ook veel verwantschap te hebben gevonden in oosters denken. Zowel dat van religieuze denkers en van fundamentele denkers over wetenschap, objectiviteit en subjectiviteit, als in het bijzonder over taal: dit leverde veel invalshoeken op waarmee naar oost en naar west gekeken kan worden! Op deze manier kon ik zelfs de eigen piëtistische calvinistische tradities van Walcheren en West-Europa, en later ook de gnostische en mystiek-theologische tradities van het Westen vergelijken met bepaalde opvattingen in het Oosten, en beide beter begrijpen en relativeren. Ik hoop dat u en anderen hier vruchten van plukken en tot een en ander een eigen verhouding ontwikkelen. Zij het dat die taak nooit af is. Maar zelfs over tijd en zijn, en tijd en eeuwigheid valt veel te leren, heb ik gemerkt. Dat heb ik graag doorgegeven, en u vindt er hier veel over. Ook dat er een tijd komt, zoals nu voor mij, dat het niet meer allereerst gaat om nog meer onderwerpen bij de kop te pakken om me er grondig in te verdiepen en ze vertaald, dat wil zeggen in een bepaalde context begrijpelijk neer te zetten. Maar om te erkennen dat er na een tijd van toelaten en verdiepen ook een tijd mag volgen van het rationele iets meer loslaten en van iets meer intuïtief bij de zich steeds vernieuwende (...) 'kern' blijven. Een proces dat opmerkelijk genoeg in de natuur (dat is de hele werkelijkheid) en het al (of de kosmos of de eeuwigheid) in het klein en in het groot al voortdurend aan de gang blijkt, zonder iets van zijn essentie, vreugde en spanning te verliezen, en dus ook van zijn soms subtiele soms grove tegenstellingen en de veranderingen daarin. Alle goeds en goede voortgang!