BK-Books.eu » Besprekingen » Ethicom; Angst; ‘Drink uit deze bron’

Bespreking van...

… W.N.A. Klever, Ethicom: Spinoza’s Ethica vertolkt in tekst en commentaar, Delft (Eburon) 1996, [ met Appendix ‘NIEUWE TEKSFRAGMENTEN’, ] 758 + 49 pp.;

Roelof Tichelaar, Angst: hoe kom je er los van?, Kampen (Ten Have) 2006, 96 pp.;

[ Theodor Harmsen, tekst en catalogus, ] ‘Drink uit deze bron’: Jacques Lefèvre d’Étaples, geïnspireerd humanist en toegewijd tekstuitgever, Amsterdam (Bibliotheca Philosophica Hermetica) 2004, [ met illustraties, ] 68 pp.

Kernwoorden: , , , , , , , , , , , , ,

Onder meer op deze pagina:

Klever, Ethicom

Doorlopende vertaling van en commentaar bij het hoofdwerk van Spinoza, dat zowel de grondslagen van zijn denken als de uitwerking ervan op de belangrijkste gebieden van kennis omvat. Zowel vertaling als commentaar zijn van unieke kwaliteit voor wie de tekst zelf cursorisch wil lezen en Spinoza’s taal en inzichten van dichtbij wil leren kennen. Klever is bij uitstek thuis in alles wat Spinoza betreft, en slaagt erin zijn grote inzicht en kennis helder op de lezer over te brengen. Enerzijds brengt dit wel enige inspanning voor de lezer mee, omdat Spinoza’s eigen taalgebruik en opvattingen in hun context uitgelegd dienen te worden. Want omdat Spinoza buitengewoon scherp over allerlei zaken nadacht, tot in zijn specifieke woordgebruik toe, kost het zowel enige tijd als enige moeite om zich in hem te verdiepen. Anderzijds levert dat dan ook direct veel vreugde en inzicht op, omdat Spinoza’s denken van vreugde over het te winnen en gewonnen inzicht doortrokken is en omdat hij tevens zaken behandelt die direct en indirect van enorme centrale betekenis zijn voor het leven van mensen, inclusief de hele wereld, van de verhouding van God en de natuur tot de manier waarop de mens zich tot hen verhoudt, inclusief de grondslagen van natuurkunde en psychologie, en uiteraard metafysica ofwel het meest omvattende denken. Klever maakt zijn commentaar uiterst interessant door heldere vooruit- en terugwijzingen zodat de lezer er goed in kan komen. Dat blijkt ook voor Spinoza zelf, evenals voor Klever en voor de lezers, neer te komen op een oefening die nog niet af is. Maar een die het gevoel geeft dat je in vele opzichten op weg bent geholpen, je eigen weg dan. Want Spinoza biedt niet alleen vele inzichten, ook denkoefening, en blijft steeds opnieuw actueel voor vele lezers. Soms kunnen die verder met een inzicht van Spinoza, soms met hun eigen aan Spinoza ontwikkelde inzicht. Dat laatste heeft ertoe geleid dat velen hun inzichten ten onrechte aan Spinoza toeschreven als aan de zijne gelijk. Door deze buitengewoon waardevolle editie van Spinoza’s hoofdwerk kan iedere lezer dat nu zelf toetsen. En inderdaad onderweg veel leren. We kunnen Klever danbaar zijn dat hij aan Spinoza’s diepgang niets te kort doet, en met deze vertaling en uitgebreid commentaar alle Nederlanders van nu direct in Spinoza’s keuken brengt. Lees smakelijk!
N.B. Zie elders over Spinoza’s ‘tweede hoofdwerk’, zijn meer praktische – en dus niet minder boeiende! – Tractatus Theologico-Politicus (dat onder meer gaat over de – politieke – inrichting van de samenleving en de verhouding van godsdienst en maatschappij, en Spinoza’s visie op de voornaamste Joodse en christelijke tradities bevat), opnieuw vertaald en toegelicht door dezelfde W.N.A. Klever, met de titel Definitie van het Christendom

Back to top

Tichelaar, Angst

Tot op grote hoogte is angst een normaal verschijnsel, dat de functie heeft ons te attenderen op mogelijke gevaren. Angst kan echter door ons op zulke manieren gehanteerd worden dat het geen hulp maar een last wordt, soms zelfs zo dat we er maar moeilijk van af komen. In dit boekje behandelt de auteur (zie elders op deze site over andere teksten van hem) hoe angst kan groeien en hoe we er goed mee kunnen omgaan. Dat komt in alle gevallen ook neer op een proces waarin we onszelf beter leren kennen, en onze valkuilen, en de manieren om die te vermijden of liever vanuit ons echte zijn te overwinnen.

[ Theodor Harmsen,] ‘Drink uit deze bron’

Deze prachtig gedrukte uitgave is het cadeau van de collega’s van en aan Frans Janssen, in het teken van de ruim twintigjarige samenwerking met hem (bij zijn vertrek) als directeur van de Bibliotheca Philosophica Hermetica in Amsterdam en als hoogleraar boek- en bibliotheekgeschiedenis.
Uit de tentoonstelling van handschriften en de catalogus komt naar voren hoe interessant de persoon en het werk van Jacques Lefèvre d’Étaples zijn als geïnspireerd humanist en toegewijd tekstuitgever. Met de in kracht toegenomen instrumenten van zijn tijd en zijn eigen kracht en inzicht bracht hij uiterst interessante tekstuitgaven tot stand, die nog steeds kunnen inspireren.

Back to top

Naar inhoudelijk meest verwante eerstvolgende pagina

Naar chronologisch eerstvolgende pagina

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

--- In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens als zoon van Suzan Huibregtse en Leen Koole (mijn zus en broers zijn Jopie, Wibo en † Rien). In 1969 trouwden Nel Knip en ik met elkaar en vormden een gezin waarin Heleen (moeder van Valerie en Michelle) en Hermen (getrouwd met Hanneke; samen vader en moeder van Manou en Tristan) werden geboren. Na Amsterdam woonden wij in Tiel en Driebergen. --- Vanaf 1965 studeerde ik in Amsterdam theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). --- Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). --- Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. --- Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en de nieuwe inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en voorbij alle tegenstellingen", 2020. --- Tegelijk is mijn aandacht verschoven ofwel uitgebreid van het hanteren én begrijpen van woorden naar subtiele andere 'tekens' en hun be-teken-is. Of liever naar hoe wij inclusief onze wereld(en) - vice versa - 'ons' vormen en ont-vormen (opkomen, blinken en verzinken) en daarbij tegelijk zowel geheel als tegengestelden zijn, zowel verschillen tonen als de eenheid of eenheden die het zien en vergelijken van 'alles' inclusief onszelf mogelijk maken. Of met de moderne term: wat 'inclusiviteit' en 'inclusief zijn' in [kunnen] houden.