BK-Books.eu » Besprekingen » Een verblindende afwezigheid van licht

Bespreking van...

Tahar ben Jelloun, Een verblindende afwezigheid van licht, Uit het Frans vertaald door Maria Noordman, Breda (De Geus) 2002, 249 pp.
Idem, Zoon van haar vader, Met neergeslagen ogen, Gebed voor een afwezige, Een gebroken man, De blinde engel, Breda (De Geus) diverse jaartallen

De schrijver neemt ons in de prachtige tekst van Een verblindende afwezigheid van licht mee naar de gevangenis van Tazmamart waar een deelnemer aan een opstand tegen de Marokkaanse koning zeventien jaar lang de ‘afwezigheid van licht’ volhoudt, en welke middelen hij daarbij gebruikt, welke ervaringen hij opdoet, wat er zoal door hem heengaat, en hoe dat in contacten met zijn medegevangenen, met de bewakers, en in zijn gedrag en denken vorm krijgt. De gevangene ontwerpt een eigen vorm van spiritualiteit waarin hij bijna kan wonen, kun je zeggen. De lezer krijgt een indringend beeld van de gruwelijkheid van deze gevangeniservaring. Maar ook veel aanknopingspunten om over allerlei essentiële menselijke situaties en thema’s na te denken. De schrijver gebruikt vaker de ervaringen van een ander of van anderen als uitgangspunt voor een romantische vertelling waarbij hij de thematiek uitvergroot, terwijl het prachtig vertelde verhaal zelf de lezer ongemerkt meeneemt. Ik beschouw dit boek als een van de meesterwerken van deze auteur door de combinatie van indringendheid van de beschreven ervaring en de lichtvoetige, poëtische taal die de lezer vervoert. De verblindende afwezigheid van licht heeft hier een tegenwicht gekregen in spiritualiteit en prachtige taal. P.S. Ook de andere boeken van deze schrijver – een toekomstige Nobelprijswinaar? – zijn zeer de moeite waard door de belangrijke – uiteenlopende – thema’s en de vaak adembenemend mooie taal: Zoon van haar vader, Met neergeslagen ogen, Gebed voor een afwezige, Een gebroken man, De blinde engel. De schrijver staat bovendien als Marokkaanse intellectueel in Frankrijk midden in de problematiek van Europa (en de wereld) en haar culturele, sociale en individuele tegenstellingen.

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

--- In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens als zoon van Suzan Huibregtse en Leen Koole (mijn zus en broers zijn Jopie, Wibo en † Rien). In 1969 trouwden Nel Knip en ik met elkaar en vormden een gezin waarin Heleen (moeder van Valerie en Michelle) en Hermen (getrouwd met Hanneke; samen vader en moeder van Manou en Tristan) werden geboren. Na Amsterdam woonden wij in Tiel en Driebergen. --- Vanaf 1965 studeerde ik in Amsterdam theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). --- Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). --- Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. --- Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en de nieuwe inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en voorbij alle tegenstellingen", 2020. --- Tegelijk is mijn aandacht verschoven ofwel uitgebreid van het hanteren én begrijpen van woorden naar subtiele andere 'tekens' en hun be-teken-is. Of liever naar hoe wij inclusief onze wereld(en) - vice versa - 'ons' vormen en ont-vormen (opkomen, blinken en verzinken) en daarbij tegelijk zowel geheel als tegengestelden zijn, zowel verschillen tonen als de eenheid of eenheden die het zien en vergelijken van 'alles' inclusief onszelf mogelijk maken. Of met de moderne term: wat 'inclusiviteit' en 'inclusief zijn' in [kunnen] houden.