BK-Books.eu » Besprekingen » Een sleutel tot gnosis

Bespreking van...

J. Slavenburg, Een sleutel tot gnosis: Inzicht in de betekenis van de Nag Hammadi-vondst voor de mens van nu, [met schematekeningen], Deventer (Ankh-Hermes) 1997, 109 pp.

Slavenburg heeft een geweldig goed oog voor verbanden, samenhangen en verwantschappen tussen teksten en hun betekenissen. En hij is een groot kenner van de gnostische geschriften uit de eerste eeuwen van onze jaartelling, waarvan hij de Nag Hammadi-geschriften in het Nederlands vertaalde, en waarover hij vele interessante publicaties het licht deed zien. Dit kleine boekje is een buitengewoon nuttig thematisch overzicht van de belangrijkste voorstellingen en termen die in die gnostische geschriften voorkomen. Tegelijk inspirerend want Slavenburg legt niet alleen goed uit maar geeft ook veel prachtige voorbeelden die in hun context tot leven komen en de lezer aanspreken. Voor hen die studie van de gnostiek willen maken, een waardevol hulpmiddel. Voor hen die zich verwant voelen met de gnostiek een goede handleiding. Want hoewel steeds duidelijker wordt dat de betekenis van de voorstellingen niet vreemd is aan de menselijke ervaring, kunnen de oorspronkelijk gebruikte vormen best een goede uitleg gebruiken, en die uitleg geeft Slavenburg. Af en toe laat de auteur zien dat hij ook verder veel gelezen heeft, en zo zijn gedachten heeft over overeenkomsten en verschillen met Oosterse ideeën of de inhouden van New Age. Het sterkst is hij echter als hij ons inleidt in de voorstellings- en begrippenwereld die de gnostici van de eerste eeuwen gemeenschappelijk hadden. Actuele zaken stelt hij ook wel aan de orde maar terecht veel onvollediger. Daar komt de lezer meer in het spel en dat is een zaak die aparte aandacht vraagt. En die de lezer wellicht ook graag zelf uitzoekt geholpen door Slavenburgs uitleg. De titel ‘sleutel’ dekt de lading volledig.

Voor een overzicht van de gnostische leraren en hun opvattingen zie het boeiende boek De oerknal van het christendom van dezelfde auteur, hierboven besproken.

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

--- In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens. Ik woonde, studeerde of werkte verder in Middelburg, Goes en plaatsen in de provincies Noord- en Zuid-Holland en Utrecht. --- Vanaf 1965 studeerde ik theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij † prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). --- Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). --- Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. --- Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en de nieuwe inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en voorbij alle tegenstellingen", 2020. --- Tegelijk is mijn aandacht verschoven ofwel uitgebreid van het hanteren én begrijpen van woorden naar subtiele andere 'tekens' en hun be-teken-is. Of liever naar hoe wij inclusief onze wereld(en) - vice versa - 'ons' vormen en ont-vormen (opkomen, blinken en verzinken) en daarbij tegelijk zowel geheel als tegengestelden zijn, zowel verschillen tonen als de eenheid of eenheden die het zien en vergelijken van 'alles' inclusief onszelf mogelijk maken. Of met de moderne term: wat 'inclusiviteit' en 'inclusief zijn' in [kunnen] houden. --- Sinds 1967 ben ik samen met Nel Knip. Haar waarde en betekenis voor mij is zo groot dat die niet in woorden uit te drukken is. Wij zijn samen ook ouders en schoonouders van twee kinderen en hun partners en grootouders van hun vier kinderen; met hen maken wij deel uit van onze grootfamilies, vriendenkringen en bredere woon- en leefomgevingen.