BK-Books.eu » Besprekingen » De grote vergissing

Bespreking van...

G.J.D. Aalders, De grote vergissing: Kerk en staat in het begin van de vierde eeuw, Kampen (Kok) 1979, 161 pp.

Dit overzichtelijke, informatieve en prettig leesbare boek behandelt in wezen de sociale positie van de Jezusbewegingen en christelijke groeperingen in de eerste eeuwen en de overgang naar de staatskerk onder keizer Constantijn. Vooral door weergave van de belangrijkste gebeurtenissen en bronnen, ook van de eeuwen 1 tot 3.
Andere Nederlandse teksten op dit gebied zijn: G.J. Heering, DE ZONDEVAL VAN HET CHRISTENDOM: Een studie over christendom, staat en oorlog, Vijfde druk met een inleiding door Prof. Dr. J. de Graaf, ‘De voortgang van het denken over evangelie, oorlog en vredesdienst in de periode 1950-1980, Utrecht (Bijleveld) 1981; met name de hoofdstukken 1 en 2 voor de weergave van bronnen; en: L. de Blois / A.H. Bredero (red.), Kerk en Vrede in oudheid en middeleeuwen, Kampen 1980; zie met name het gedeelte over de oudheid voor belangrijk bronnenmateriaal, helder op een rijtje gezet.
Deze teksten vertonen alle ook af en toe de mening van de auteurs maar met het geboden materiaal en de nieuwste informatie over de ontwikkelingen van de genoemde bewegingen en groeperingen in die eeuwen moet de lezer zijn historische inzicht zelf kunnen vormen en zijn mening zelf in deze historische context kunnen bepalen. Een altijd belangrijk en actueel probleem.
Geen van deze boeken brengt inzake de behandelde groeperingen in de eerste eeuwen echter veel onderscheid aan in de samenhang tussen sociale positie, variatie in opvattingen en organisatiestructuur (met name van bijvoorbeeld ‘gnostisch’ en ‘katholiek’), waarvoor men meer recente publicaties dient te lezen, bijvoorbeeld van auteurs Gerd Theissen, sociologisch onderzoeker van de christenen van de eerste eeuwen, en Elaine Pagels, die de gnostiek als de besten kent.

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens, en studeerde vanaf 1965 in Amsterdam theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en een inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en buiten alle tegenstellingen", te verschijnen in 2020.