BK-Books.eu » Besprekingen » Beleggen om te verdienen

Bespreking van...

… A. Elder, Beleggen om te verdienen: Psychologie, tactiek en money management, Vertaald en bewerkt door mr G.St. Panjer, Amsterdam / Antwerpen (Contact) 1997, met register, 215 pp.

Kernwoorden: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Onder meer op deze pagina:

Inleiding

Anno 2000 is kennis van de financiële markten en (al dan niet!!!) meedoen aan bepaalde vormen van beleggen een must voor wie wel eens wat geld “over” heeft om te sparen (met geld dat op termijn nodig is, kan men beter geen risico’s lopen!). Want wie wil sparen heeft de laatste jaren gemerkt dat zij of hij een dief van eigen portemonnee kan zijn als een deel van het spaargeld niet wordt belegd in rendabeler vormen dan een spaarrekening; zelfs de belastingwetgeving gaat daarvan uit. Uiteraard is het niet minder dan vroeger zo dat aan beleggen (soms zeer grote) risico’s zijn verbonden, voor de belegger en voor degenen die met de belegging te maken krijgen (financiële instellingen, bedrijven die het belegde ofwel geleende geld gebruiken, werknemers en omgeving van die bedrijven enzovoort). Daarom is beleggen alleen zinvol als onderdeel van een weloverwogen financieel plan (zie de columns van Adriaan Hiele in de NRC). Ook blijft het van belang zich af te vragen of nu meedoen met beleggen de (gevolgen en implicaties van) grotere systemen waarvan beleggen deel uit maakt (de politieke en economische verhoudingen in de wereld) niet in een (te) verkeerde richting beïnvloedt of versterkt.

Af en toe heb ik mij de laatste jaren – en vaak met genoegen – verdiept in de wereld van het beleggen. Tot nu toe ben ik een aanhanger van de fundamentele richting in de beleggerswereld: de richting die beleggingen beoordeelt op hun onderliggende waarde (dat wil zeggen: die van de bedrijven waarvan de aandelen zijn). Want de andere richting, die van de technische analyse, kijkt – simpel gezegd – uitsluitend naar trends in de koersen en leidt daaruit af welke kant het opgaat. Handelaren maken van beide richtingen gebruik maar de technische analyse wordt vaak door hen als middel aangeprezen. Ik ben een zeer kleine investeerder, maar het handelen in aandelen vond ik toch zo interessant dat ik dit boek, dat speciaal bedoeld is als handboek voor het handelen van professionals (voor eigen rekening of voor rekening van anderen), eens wilde lezen. Deels om te kijken of mijn vooroordelen tegen technische analyse (visie op te korte termijn en op te smal gebied, geen of weinig relatie met de onderliggende waarde, geen of weinig voorspellende waarde want uitsluitend op het verleden gebaseerd zonder dat er harde wetten zijn om te kunnen extrapoleren, saai, en kostbaar want dure software vereisend) houdbaar waren, deels om te kijken of ik wellicht aanvullende psychologische inzichten en tips zou tegenkomen die mijn visie zouden kunnen verrijken.

Hoofdlijnen

Om te beginnen vind ik wat Elder over de psychologie van het beleggen schrijft, van het in en uit de markt stappen en vooral van het omgaan van de belegger met zichzelf (speciaal zijn emoties) goed aansluiten bij wat ik al wist. Hij behandelt weinig historie van de beurzen en hun manies en depressies maar beschrijft goed wat de individuele investeerder of handelaar tegenkomt als zij of hij aan het “spel” van het handelen deelneemt. En vooral waar zij of hij rekening mee moet houden en hoe dat het best zou kunnen. Zijn boek begint ermee en komt er in zekere zin ook weer op uit aan het slot waar het om risicobeheersing gaat. “Verliezen vermijden is de kunst, de winsten zorgen voor zichzelf”, citeert hij ergens. De kunst van het beleggen is er alles aan te doen om de beste voorwaarden te scheppen, tijdig bij te sturen, en vervolgens koel en attent op de markt en op jezelf te handelen, inclusief geduld hebben en niet handelen als dat geboden is. Daarvoor moet je heel wat weten (want er zijn veel factoren die de markt beïnvloeden) en ook heel wat ervaring opbouwen (om niet teveel door je eigen emoties verrast te worden).

Vervolgens bestaat het grootste deel van het boek uit beschrijvingen van de belangrijkste modellen voor diverse soorten technische analyse en hoe zij het beste gebruikt kunnen worden. Tenslotte beschrijft Elder de systemen die hij zelf ontwikkeld heeft en prijst die aan. Hoewel die modellen hoofdstuk na hoofdstuk met elkaar een hele kluif vormen – en sommige modellen zijn afzonderlijk ook al complex – zijn de uiteenzettingen steeds erg helder, goed te volgen, en goed opgebouwd. Elder biedt inzicht in de werking van de modellen, in het doel waarvoor zij wel en niet bruikbaar zijn, en in de context waarin en de manier waarop zij het beste gebruikt kunnen worden. Ook geeft hij aan welke gecombineerd kunnen worden, en wat zij aan elkaar toevoegen (of niet). Ik zal hier geen samenvatting geven maar uit Elders boek is een goed overzicht te maken van verschillende soorten trendvolgende modellen en modellen die de kracht of zwakte van bepaalde posities aangeven (oscillatoren). Duidelijk blijkt dat Elder zich baseert op de praktijk en daar heeft hij een zelfstandige, nuchtere, kritische en meestal verbredende kijk op.

De grafieken bij de tekst zijn sterk verduidelijkend en worden goed uitgelegd. Slechts bij grote uitzondering een verwijzingsfout (p.100 bovenaan lijkt mij dat grafiek 26-2 bedoeld is en niet 26-1), type- of opmaakfout (p. 73 en 85 worden graden van een hellende lijn met dollartekens aangegeven) of onduidelijkheid (op p. 171 wordt mijns inziens helderder – want precies omgekeerde – taal gebruikt voor dezelfde uitleg dan bij de grafiek 41-2 op blz. 169).

Evaluatie

Is mijn visie op technische analyse door dit boek nu veranderd? Wat mij vooral duidelijker is geworden, is het perspectief waarmee de gebruikers van technische analyse naar de markt kijken. Het is inderdaad vooral een korte-termijnperspectief, in de zin dat het niet gaat om het voorspellen van koersen op de lange termijn (koersen uit het verleden analyseren over een langere periode kan ook wel met behulp van technische analyse maar levert weinig meerwaarde op). Voor een kleine investeerder die veilig (in vastrentende waarden of op langere termijn) wil beleggen, lijkt technische analyse tamelijk overbodig, behalve voor een vlugge blik op een grafiek die aangeeft of de koersen op een bepaald moment relatief erg hoog zijn om in te stappen. Voor een handelaar daarentegen, die van de golven op de markt gebruik wil maken om in en uit te stappen en van de verschillen te profiteren, lijkt technische analyse mij onmisbaar, hoewel zeker geen garantie voor succes. Dat laatste heeft ermee te maken dat teveel risicofactoren niet vooraf in de grafieken tot uiting komen. De genoemde veilige belegger heeft iets minder last van die risico’s omdat de tijd en zijn beleggingssoort die grotendeels compenseren. De handelaar kan er echt niets aan doen als een natuurramp of een politieke, economische of andere crisissituatie de koersverlopen en dus de grafieken onverwacht drastisch beïnvloedt.

Dit boek maakt mij echter ook duidelijk dat binnen normale marktomstandigheden de handelaar voldoende instrumenten heeft om een redelijk resultaat na te streven en als dat hij professioneel en goed doet, ook te behalen. Het is echter een heel verschillende houding of men “veilig”, op afstand en zonder veel geestelijke inspanning belegt op lange termijn, of dat men zich begeeft in de hectiek van de handel op korte termijn. Op de korte termijn zijn de kansen immers per definitie sneller voorbij. Met handelen op de korte termijn is het dus net als met touwtjespringen: als je eenmaal inspringt moet je ontzettend goed opletten om het vol te houden en er op tijd ook weer uit te springen (als je dat moment haalt!). Maar als je inderdaad goed oplet, en je mogelijkheden en die van de situatie kent, dan staan je kansen beter. Ook bij het korte-termijnwerk geldt echter dat het bredere perspectief niet uit het oog verloren mag worden: komt er een fietser hard op je afrijden (bredere perspectief) dan kun je maar beter opzij springen ook als je net een recordscore bij het touwtjespringen maakt (smallere perspectief). Tegelijk is duidelijk dat behalve de goede instrumenten (waaronder modellen van technische analyse) een grote permanente alertheid en uitgeslapenheid ook van belang blijven. Het is geen kwestie van goede beoordeling alleen en verder afwachten: het is een kwestie van permanente (steeds nieuwe) goede beoordeling en permanent alert zijn ook al wacht men tijdelijk af. En zich van het bredere perspectief bewust zijn – niet alleen risicofactoren maar ook maatschappelijke en psychologische invloeden (bijvoorbeeld: hoe populair is touwtjespringen momenteel en hoeveel invloed heeft dat op de prijs van meedoen en winnen op korte en langere termijn?) – blijft een permanente uitdaging.

Bovendien is het zo dat de lange-termijnbelegger de technische analyses kan gebruiken om te kijken of een instapmoment gunstig is. En die analyses kunnen preciezer zijn dan een vlugge beoordeling van de relatieve hoogte van een actuele koers.

Mijn conclusie is dat de perspectieven van de lange en de korte termijn elkaar aan kunnen vullen en dat dit boek van Elder goed laat zien in welk opzicht eventueel. De keuze van de juiste instrumenten voor het eigen beoogde doel en het implementeren daarvan (inclusief de keuze van de juiste software en het ermee leren omgaan) is echter geen sinecure en vraagt op zichzelf al een hele investering, minstens in kennis en ervaring.

Kortom, dit is een leerzaam boek voor mij geweest. Voor vele “day traders” (wat ik niet ben) of hen die zich daarmee identificeren lijkt het boek zelfs een nuttige inleiding. Dat kan ik niet helemaal beoordelen (er verschijnt ook steeds veel nieuwe literatuur op dit gebied) maar het is een boek dat de moeite van het lezen absoluut waard is.

Back to top

Naar inhoudelijk meest verwante eerstvolgende pagina

Naar chronologisch eerstvolgende pagina

Gepubliceerd door

Boudewijn K. ⃝

--- In 1947 werd ik geboren in Sint Laurens als zoon van Suzan Huibregtse en Leen Koole (mijn zus en broers zijn Jopie, Wibo en † Rien). In 1969 trouwden Nel Knip en ik met elkaar en vormden een gezin waarin Heleen (moeder van Valerie en Michelle) en Hermen (getrouwd met Hanneke; samen vader en moeder van Manou en Tristan) werden geboren. Na Amsterdam woonden wij in Tiel en Driebergen. --- Vanaf 1965 studeerde ik in Amsterdam theologie (was student-assistent bij † prof. Harry Kuitert, VU) en filosofie (hoofdvak metafysica bij prof. Otto Duintjer, UvA; mijn afstudeeronderwerp was de eenheid van de tegenstellingen in de westerse dialectiek speciaal bij Marx en zijn voorlopers). --- Onder leiding van † prof. Gilles Quispel (UvUtr) promoveerde ik op de visie op de ‘eenheid van man en vrouw’ in het christendom (bij onder meer Jacob Böhme). Ik schreef een aantal boeken (zie in kolom links). --- Terugkerende thema's vormden de relatie tussen taal, denken en werkelijkheid (filosofisch onder meer bij Wittgenstein, Boehme en het oosterse non-dualisme) en de directe verbanden hiervan met de visies op de man-vrouw-verhouding en alle andere dualiteiten of liever non-dualiteiten via het concept van de eenheid van tegenstellingen in West en Oost, met andere woorden een universeel thema dat ik deels al eerder had ontmoet als onderwerp van mijn doctoraalscriptie. --- Mijn recente publicaties betreffen de vertaling met commentaar van Jacob Böhmes "Theoscopia" (verlichting; het zien als God), 2019, en een inleiding in het denken van Jacob Böhme "Eenvoud en diepgang in en voorbij alle tegenstellingen", te verschijnen in 2020. --- Tegelijk is mijn aandacht verschoven ofwel uitgebreid van het hanteren én begrijpen van woorden naar subtiele andere 'tekens' en hun be-teken-is. Of liever naar hoe wij inclusief onze wereld(en) - vice versa - 'ons' vormen en ont-vormen (opkomen, blinken en verzinken) en daarbij tegelijk zowel geheel als tegengestelden zijn, zowel verschillen tonen als de eenheid of eenheden die het zien en vergelijken van 'alles' inclusief onszelf mogelijk maken. Of met de moderne term: wat 'inclusiviteit' en 'inclusief zijn' in [kunnen] houden.